Goedkope oplossingen voor de mantelzorger

Door Anja van der Aa

Zorgverzekeraars en gemeenten hebben de mantelzorger ontdekt. Ze experimenteren volop met nieuw aanbod voor deze stille kracht in de zorg. Dat aanbod is echter aanvullend op de bestaande zorg die vaak erg versnipperd en niet vraaggericht is.

Ruim 4 miljoen van de volwassen Nederlanders is mantelzorger. Zij zorgen meer dan acht uur per week of langer dan drie maanden voor een ander. Voor een partner, een ouder, een kind, een vriend of een kennis. Zelf ben ik al dertig jaar beschikbaar als mantelzorger, eerst in heftige crisissituaties die enkele maanden duurden en tegenwoordig gemiddeld een dag per week. Ik doe de boodschappen, verzorg de financiële administratie en coördineer het sociale én zorgnetwerk. Met veel interesse volg ik dus de ontwikkelingen bij gemeenten en zorgverzekeraars.

Mantelzorgmakelaar
Sinds kort beloven diverse zorgverzekeraars op speciale websites uitleg over regelingen en vergoedingen, ondersteuning bij het regelen van de ‘beste zorg’, advies over hoe zorgtaken te verlichten, wachtlijstbemiddeling, respijtzorg of een second opinion. Via de (aanvullende) polis bekostigen ze een huisbezoek door een mantelzorgmakelaar. 

Ook gemeenten doen hun best. Sommige gemeenten bieden samen met winkeliers en ondernemers een mantelzorgpas aan. De gemeente zet € 100,- op de pas waarmee bij aangesloten ondernemers kan worden ingekocht. Enkele gemeenten stellen eveneens een mantelzorgmakelaar beschikbaar.

Vlaai
Andere gemeenten zijn wat zuiniger: zetten het wijk- of buurtteam in voor ondersteuning, organiseren informatiebijeenkomsten met koffie en vlaai en stellen als subsidievoorwaarde aan culturele activiteiten dat mantelzorgers gratis toegang hebben. In het dorp waar ik mantelzorgtaken verricht (maar niet woonachtig ben) was 10 procent van de dorpsbewoners aanwezig bij een speciaal concert van de plaatselijke harmonie. 

Deze aandacht voor de mantelzorger is winst, maar is hooguit aanvullend op het bestaande zorgaanbod. Een zorgaanbod dat veelal versnipperd en niet vraaggericht is. Zo ervaar ik een gemis aan integrale zorgteams, kleinschalige woonvoorzieningen in de omgeving van een gezondheidscentrum waar mantelzorgers met professionals samenwerken en activerende buurtnetwerken. Dat vraagt allemaal om coördinatie en een wijkinfrastructuur die er nu vaak niet zijn. 

Goedkoop
Zorgverzekeraars en gemeenten lijken vooralsnog te kiezen voor goedkope en gemakkelijke oplossingen met een hoog marketinggehalte. In het begin begrijpelijk, maar op termijn niet bevredigend. Alleen adviezen, mantelzorgpassen en gratis uitjes kunnen overbelasting van de mantelzorger niet voorkomen. Meer integrale en vraaggerichte wijkarrangementen wel. Wie stuurt of onderneemt hierop? 

Anja van der Aa is directeur van GezondNL

Deze blog is ook verschenen op Skipr.


Wijkcontract Gezondheid rekent af met versnippering

Zomergeluk zit in klein hoekje

Van sectorale afspraken naar Gezonde Wijkakkoord

Persoonlijke preventie als leefstijl: minder eten & meer bewegen

Van cliëntondersteuning naar wijkinfopunt met gezondheidscentrum

Community-based Healthcare met gezondheidscentra

Het is tijd voor een Rijkscommissaris ‘e-health en wijkinfrastructuur’

Goedkope oplossingen voor de mantelzorger

Kies één ict-aanspreekpunt voor de wijk

Regionale Gezondheid Polis in opkomst

Zorg dichtbij: van kokers naar wijkgezondheidsinfrastructuur

Gezondheidsplein & Zorgregio

Dagboek van een mantelzorger

Persoonlijke preventie als leefstijl

Goede voornemens voor 2017

GGZ denkt nog steeds verkokerd!

Full Service Gezondheidspleinen

Gezonde leefomgeving of (on)gezond gedrag?

Het is tijd voor een Gezondheidswet!

Uitstellen heeft geen zin!



Infrastructuur van de Gezonde Wijk

Werk mee aan het organiseren en het borgen van een infrastructuur van de gezonde wijk
voor en door gezondheidsbewuste inwoners en professionals.